Menu główne

Badania archeologiczne pozostałości fundamentów kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Zgierzu

 

Widok kościoła przed zbombardowaniem w 1939 r.

Pierwszy kościół ewangelicki w Zgierzu zaprojektował w 1824 roku Bonifacy Witkowski. Budowy podjął się i rozpoczął ją na wiosnę 1825 roku Johann Lebelt. Kościół został poświęcony 10 września 1826 roku przez radcę Konsystorza ks. Karla Laubera z Warszawy w asyście ewangelickiego proboszcza zgierskiego ks. Henryka Bando, proboszcza Rudy Buga ks. Friedricha Georga Tuve, proboszcza Ozorkowa ks. Karla Friedricha Haberfelda i kaznodziei misyjnego z Piotrkowa Trybunalskiego Ludwiga Hoffa. 

Kościół był centrum duchowym Parafii przez 113 lat. Został zbombardowany przez lotnictwo niemieckie 3 września 1939 roku. Mury zostały rozebrane w czasie wojny. 

W latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku, kiedy Parafia starała się o budowę nowego kościoła, nie otrzymała zgody na postawienie go na miejscu zburzonego kościoła. Został wybudowany przy cmentarzu parafialnym (ul. Spacerowa 2). 

W roku obchodów 500 lat Reformacji Parafia EA w Zgierzu postanowiła dokonać badań archeologicznych na placu pokościelnym znajdującym się w centrum miasta (róg ulic: Długiej i Narutowicza). Projekt ten został wsparty finansowo przez Diecezję Warszawską Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. 

Widok od strony ul. Długiej, gdzie znajdowało się główne wejście do kościoła (zdjęcie z drona)Badaniami kierował pracownik Muzeum Miasta Zgierza dr Piotr Świątkiewicz. W lipcu 2017 roku zostały przeprowadzone wstępne badania nieinwazyjne georadarem. W miesiącu sierpniu 2017 r. odkryto warstwy ziemi zasłaniające podwaliny fundamentów kościoła. Zakres prac pokazują zdjęcia z drona. Po wykonaniu dokumentacji stanu wykopalisk, teren został pokryty ziemią. 

Efekt prac archeologicznych będzie podstawą do opracowania koncepcji upamiętnienia miejsca w którym było głoszone Słowo Boże i gdzie uwielbiano Boga modlitwami i pieśniami. 

Galeria zdjęć

ks. dr Marcin Undas
Zgierz, 25.09.2017 r.

*** 

"Najoryginalniejszy – szkoda, że nieistniejący"

Aż 840 szklanych, metalowych, ceramicznych i plastikowych artefaktów zachowanych w całości lub fragmentarycznie udało się zidentyfikować badaczom biorącym udział w pracach archeologicznych, które w 2017 roku prowadzone były u zbiegu ulic: Narutowicza i Długiej pod kierownictwem dra Piotra Świątkiewicza. 

Na terenie, gdzie przed II wojną światową stał kościół ewangelicki, znaleziono przedmioty codziennego użytku: sztućce, grzebienie, naczynia kuchenne, fajerki, narzędzia, zabawki, ale też polskie, rosyjskie i niemieckie monety, elementy witraży i żyrandoli, kafle piecowe i wiele innych cennych znalezisk. Udało się też dokładnie zlokalizować i określić zewnętrzny kształt budynku, jego rozmiary, konstrukcję murów i posadowienie fundamentów.

Przeprowadzone badania z jednej strony potwierdziły wcześniejsze przypuszczenia dotyczące pokrycia dachu tzw. karpiówką czy wyposażenia świątyni w szklane żyrandole i witraże, z drugiej zaś strony dostarczyły wielu nieznanych dotąd informacji, takich jak choćby istnienie technicznej dobudówki, w której prawdopodobnie składowano węgiel. 

W sprawozdaniu z badań możemy przeczytać, iż dawny kościół ewangelicki w Zgierzu jest "nie tylko pierwszym, lecz chyba najbardziej oryginalnym projektem architektonicznym B. Witkowskiego, zrealizowanym w okręgu łódzkim. Niezbędne są jednak dalsze badania terenowe (…), które umożliwiłyby odtworzenie pełnego obrazu kościoła i jego dziejów. Pomogłyby przywrócić obiekt do pamięci społecznej zgierzan (…). Wniosłyby do wiedzy o architekturze ziem Polski środkowej w XIX wieku element bardzo interesujący i dotychczas nieuwzględniony w literaturze przedmiotu". 

Czy tak się stanie? Proboszcz parafii ewangelickiej ks. Marcin Undas informuje, że na razie przyszli architekci pracują pod nadzorem pracowników Politechniki Łódzkiej nad projektem zagospodarowania tego terenu. A co będzie dalej? Wiele zależy od tego, jakie środki uda się pozyskać zgierskiej parafii. 

Wyniki badań Zainteresowanych wynikami badań odsyłamy do Muzeum Miasta Zgierza, gdzie dostępna jest publikacja Piotra Świątkiewicza "Sprawozdanie z badań reliktów kościoła ewangelicko-augsburskiego w Zgierzu, ul. Długa 36" (Zgierz, stan. 16), 2017. 

(rk) 
Miesięcznik "Zgierz - moja przestrzeń" Nr 11/2017

Copyright © 2016. All Rights Reserved by Miasto Zgierz

Created by Logo firmy VobacomVobacom

Ważne komunikaty

17413
Usuń

Godziny obsługi interesantów UMZ i USC

Od dnia 2 maja 2019 r. zmieniają się godziny obsługi interesantów:  Urząd Miasta Zgierza (UMZ - pl. Jana Pawła II 16, ul. ks. J. Popiełuszki 3a, ul...
14116
Usuń

Zagubione zwierzęta, zwierzęta do adopcji

Bezdomne zwierzęta, w szczególności psy i koty wyłapywane na terenie Gminy Miasto Zgierz przewożone są do Schroniska i Hotelu dla bezdomnych...
13781
Usuń

JEDEN NUMER w Zgierzu

Dzwoniąc pod numer telefonu 42 71 95 100 możesz zgłosić jakiś problem w mieście, zapytać, powiadomić. Zgłoszenia można składać elektronicznie: 
10697
Usuń

Harmonogramy odbioru odpadów

Harmonogramy odbioru odpadów (od stycznia 2019 r. do stycznia 2020 r.): 
4942
Usuń

Dyżury aptek

Apteka całodobowa "U DOMINIKA" (ul. Lechonia 2 - tel. 42 716 52 30) dyżur pełni w dni powszednie, soboty, niedziele i święta.
Facebook
YouTube
Google+
RSS