Menu główne

Bzura

 

Z cyklu "Zgierskie nazwy terenowe" (cz. 4)

Mieszkamy nad nią, prawie codziennie nad nią przechodzimy, a bardzo rzadko o niej mówimy. Bzura. Rzeka nad którą leży Zgierz.

Nazwa jest nie mniej stara niż nazwa naszego miasta. Według jednych, jej nazwa pojawia się już w roku 1241 - super fluvium Brura. Inni uczeni podają datę "dopiero" roku 1357 - Brzura - fluvius in terra Lanciciensi. Jej nazwa też się zmieniała, przypominam, że na "Zgierz" też było kilkanaście odmian. Więc w dokumentach, oprócz wspomnianych, znajdujemy: Bzura, Mssura, Mszura, Bszura i Mdzura. Jedna z odmian herbu Lis nazywała (i nazywa) się właśnie Mzura albo Bzura. Co prawda nie wiem jaki jest związek rzeki Bzury z herbem Lis, ale widocznie jest.

Ksiądz Kozierowski (słynny etymolog) podaje, że nazwa ta pochodzi od dawnej nazwy prosa (ber, bru i beru). Okazuje się, że tak dla nas różna nazwa innej rzeki - Prosny ma te same korzenie.

Warto też zaznaczyć, że nazwy starych wsi nad Bzurą od niej właśnie pochodziły - Brużyca. Dawniej pisano te nazwy trochę inaczej Brzurzicza (1386), Brzuszicza (1393), Brzuzicza (1474), Bruszyce, Bruschycze (1520). Posesjonatami oczywiście byli Brożyccy.

Dziś nawet trudno znaleźć te nazwy. Pozostała tylko Brużyczka Mała, Brużyca Kolonia i Brużyczka Księstwo. Dawna Brużyca Wielka, która nota bene do lat 70. XX wieku była wsią gminną dla kilku wsi wchodzących dziś w skład miasta Zgierza - Piaskowic, Jedlicza, Kontrewersu i Aniołowa. Wszystkie poprzednio wymienione wsie leżą dziś w obrębie Gminy i Miasta Aleksandrów Łódzki. Tak dla przypomnienia to właśnie na gruntach wsi Brużyca Wielka, jej ówczesny dziedzic, Rafał Bratoszewski założył "nową osadę fabryczną", którą na cześć ówczesnego króla Polski i cara Rosji - Aleksandra I nazwano Aleksandrów. W 1988 r. wieś Brużyca Wielka została inkorporowana w obręb miasta Aleksandrowa Łódzkiego. Można by górnolotnie powiedzieć, że "dziecko pożarło matkę".

Warto jeszcze chyba powiedzieć kilka słów o samej rzece. Jest lewym dopływem Wisły, ma długość 166 km, powierzchnia dorzecza - ok. 7800 km2. Źródła w Lesie Łagiewnickim na wysokości ok. 238 m, a ujście (naprzeciwko Wyszogrodu) na wys. 64 m n.p.m. Ciekawostką jest, że rowami melioracyjnymi łączy się z Gniłą Nidą (dopływem Neru czyli zlewiskiem Warty).

Jeszcze do niedawna zgierski "Boruta" (a i innych kilkanaście zakładów przemysłowych) zatruwały i zanieczyszczały ją do imentu. Pamiętam, że za "Borutą" w promieniu kilku metrów od rzeki nie rosła żadna trawka. Dziś dzięki zgierskiej oczyszczalni woda w Bzurze jest prawie normalna.

Maciej Wierzbowski

Na podst. "ITZ" Nr 17 (28.04.-04.05.2009 r.)

Copyright © 2016. All Rights Reserved by Miasto Zgierz

Created by Logo firmy VobacomVobacom

Ważne komunikaty

18983
Usuń

Ruch jednokierunkowy w rejonie wiaduktu - ul. Łódzka

W dniach od 18.11. 2019 (godz. wprowadzenia 10:00) do dnia 24.11.2019 r.  (max godz. przywrócenia normalnego ruchu 20:00) nastąpi wprowadzenie ruchu...
15842
Usuń

Planowane wyłączenia prądu

Komunikat PGE Dystrybucja S.A. Oddział Łódź o planowanych wyłączeniach energii elektrycznej w Zgierzu: W dniu 16.11.2019 r. w godz. 08:00-15:00: ul...
18859
Usuń

Utrudnienia w ruchu - ul. Parzęczewska

Od dnia 04.11.2019 roku rozpoczyna się budowa sieci ciepłowniczej w ul. Parzęczewskiej (na odcinku od ul. Wspólnej do ul. Piotra Skargi) oraz...
18857
Usuń

Zmiany w rozkładach jazdy autobusów

Z dniem 28 października 2019 r. zmianie ulegnie rozkład jazdy linii nr 9 (szczegółowe informacje).Zmiana dotyczy wydłużenia trasy linii nr 9 w...
18710
Usuń

Utrudnienia w ruchu - ul. A. Struga i Kolorowa

Prace związane z budową i modernizacją sieci ciepłowniczej spowodują utrudnienia w ruchu kołowym: w okresie od 15 do 31 października 2019 r. w ul. A...
17413
Usuń

Godziny obsługi interesantów UMZ i USC

Od dnia 2 maja 2019 r. zmieniają się godziny obsługi interesantów:  Urząd Miasta Zgierza (UMZ - pl. Jana Pawła II 16, ul. ks. J. Popiełuszki 3a, ul...
14116
Usuń

Zagubione zwierzęta, zwierzęta do adopcji

Bezdomne zwierzęta, w szczególności psy i koty wyłapywane na terenie Gminy Miasto Zgierz przewożone są do Schroniska i Hotelu dla bezdomnych...
13781
Usuń

JEDEN NUMER w Zgierzu

Dzwoniąc pod numer telefonu 42 71 95 100 możesz zgłosić jakiś problem w mieście, zapytać, powiadomić. Zgłoszenia można składać elektronicznie: 
10697
Usuń

Harmonogramy odbioru odpadów

Harmonogramy odbioru odpadów (od stycznia 2019 r. do stycznia 2020 r.): 
4942
Usuń

Dyżury aptek

Apteka całodobowa "U DOMINIKA" (ul. Lechonia 2 - tel. 42 716 52 30) dyżur pełni w dni powszednie, soboty, niedziele i święta.
Facebook
YouTube
Google+
RSS